Refleksje o harcerstwie i wychowaniu

autor: Tomasz Strzembosz

Wstęp, wybór i opracowanie: Adam F. Baran
Przedmowa od wydawcy: hm. Tomasz Maracewicz

Ze wstępu hm. Tomasza Maracewicza
Autor należy do grona tych postaci, które w polskim harcerstwie odegrały rolę szczególną. Był nie tylko wybitnym historykiem i badaczem dziejów konspiracji, lecz także – a może przede wszystkim – instruktorem z powołania. Łączył rzetelną wiedzę naukową z głębokim wyczuciem spraw wychowawczych. Cechowała go skromność, gotowość do działania oraz umiejętność uważnego słuchania i rozumienia innych. Te przymioty odnajdujemy również w jego tekstach – wnikliwych, nierzadko emocjonalnych, a zarazem stawiających w centrum uwagi podstawowe wartości harcerskie i obywatelskie.

Na niniejszy tom składają się artykuły i dokumenty powstałe w latach 1989–2004, a więc w okresie szczególnym dla polskiego harcerstwa – czasie przemian ustrojowych i rodzącego się pluralizmu organizacyjnego. W stosunku do poprzednich wydań zbiór został uzupełniony o ważny tekst Tomasza pt. Szare Szeregi jako organizacja wychowawcza, który w swoim czasie stanowił jedną z pierwszych prób spojrzenia na fenomen Szarych Szeregów nie przez pryzmat spektakularnych akcji czy działań zbrojnych, lecz z perspektywy celów wychowawczych i metod ich realizacji. Dla wielu instruktorów lat osiemdziesiątych tekst ten stanowił jeden z drogowskazów wskazujących właściwy sposób myślenia o pracy harcerskiej niezależnie od warunków, w jakich przyjdzie ją prowadzić.

Rekomendacje

Lektura tekstów hm. RP Tomasza Strzembosza była dla mnie doświadczeniem formacyjnym. Uważam, że ich znajomość jest niezbędna do zrozumienia fundamentów współczesnego harcerstwa — jego oblicza,
tożsamości i podziałów. Zarazem są to w większości teksty uniwersalne, niosące głęboki sens także poza ścisłym kontekstem historycznym czy harcerskim.
hm. Michał Topolski

Przekrojowe, kompleksowe spojrzenie na istotę harcerstwa. Obowiązkowa pozycja w próbach na wyższe stopnie instruktorskie, niezbędna dla zrozumienia naszej pracy i związanych z nią wyzwań.
hm. Maciej Sadowski